Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Tadıma yakmadan başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun çıplak kokusu elinize bir referans noktası sağlar özellikle tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Burada alüminyum tüplü kutu benzeri tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo yoğunluğu nasıl gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen tat ne kadar belirgin ise aroma gücü o kadar yüksek sayılır ve bu basit adım sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele oturtur. Sonucu o anda yazmak iyi olur, çünkü hafıza kısa sürede kaybolur. Aynı çubuğu birkaç kez denemek hatayı azaltır çünkü kalabalık yerlerde ince kokular kolayca kaçırılır. Aroma gücü tek başına iyilik ölçüsü sayılmaz; yalnızca şiddeti anlatır. Kısacası ilk tadımda acele etmemek ve kriterleri baştan netleştirmek en doğru yol olur. Ölçüt belli olunca her puro aynı terazide değerlendirilir ve yorumlar birbirini destekler. Değerlendirme esnasında telefon uzakta kalırsa odaklanma artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir çubuğun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle ölçmek yanıltıcıdır üstelik baştan davranıp sonuç çıkarmak sık görülen bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde koku çoğunlukla yumuşak ama net gelir elbette bu sıralama her çubukta aynen geçerli olmayabilir. Romeo julieta no. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer çünkü asıl tat genellikle bu kısımda saklıdır. İkinci evrede aroma gücü sıklıkla yükselir ama tonlar koyulaşır hem de çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim yarım kalır. Petit churchills benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç gelir nitekim bu yüzden yavaş ilerlemek fayda getirir. Sonlara doğru ısı yükseldiğinden sertçe notalar baskın olabilir nitekim ısınan tütün asıl tadını ancak ortalarda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir puan yazmak daha tutarlı değerlendirme sağlar. Evrelerin geçişi çoğu zaman keskin değildir, o nedenle yaklaşık olarak üç parçaya bölmek işinizi görür. Değişimleri fark etmek için çekiş aralığını değiştirmemek önemlidir. Çok sık nefes almak ısıyı artırır hem de tadı bozar.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Yoğunluğu puanlamak öznel izlenimi daha okunur hâle getirir mutlaka sabit aydınlatma ve sessiz bir köşe seçilmelidir. Birden beşe giden bir skala çoğu tadımcı için işe yarar bu da tadım notlarını kişiden kişiye daha tutarlı kılar. 1 belli belirsiz notayı, beş de ağızda uzun süre kalan güçlü notayı anlatır böylece dikkat dağılmaz ve not kalitesi yükselir. Petit julietas aroma profili benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük basamaklarda kalır hem de ileride bakıldığında neyi kastettiğiniz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik neye benzer benzeri aynı boydaki bir kutu ise yumuşak tonları yüzünden yakın bir not çıkarabilir yoksa aynı çubuk iki farklı puan alabilir. Puanı yazmadan önce en az üç nefes yapmak şarttır öte yandan ondalık notlar yazmak fazladan bir yük getirir. Skalayı her seferinde değiştirmemek kıyaslamayı mümkün kılar. Ölçeğin ortası en çok kullanılan değerdir, çünkü ılımlı çubuklar büyük kısmını kapsar. Uç noktalardaki puanlar yalnızca istisnai durumlarda kullanılmalıdır. Bu sayede not defteri anlamlı kalır.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çap, dumanın hızını ve yoğunluğunu belirgin biçimde etkiler bu yüzden kül çizgisinin düzgün gitmesini de izlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk hızla yanar, bu yüzden baharatlı notalar erken belirir gerçekten dar çaplılarda sıcaklık artışı çok daha hızlıdır. Petit royales aroma profili benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca gözlemlersiniz ısınma temposu ise tadı doğrudan etkileyen bir etkendir. Kalın gövdelerde duman daha serin akar ve aromalar daha geç açılır hem de bu çabukluk tadın okunma süresini kısaltır. Romeo julieta regalias londres benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı iyi örnekler kül oluşumu dengesizse not bölümüne yazılmalıdır. Serin duman aromayı daha ayrıntılı kılar fakat şiddetini azaltmaz tersine kalın çubukta ısı daha geniş bir alana yayılır. Dolayısıyla çapı kayıtlara eklemek gerekir. Farklı çaplarda iki ürünü aynı oturumda denerken ilk olarak inceyi ardından kalını seçmek mantıklıdır. Bu şekilde yoğun tat ince olanın tadını gölgelemez. İkisi arasındaki ara zamanı en az yarım saat olmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Aroma iki yoldan gelir: damaktaki tat ile burnun duyduğu aroma oysa ikisi karşılıklı tamamlar fakat eş anlamlı değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak için bu iki kanalı ayrı ayrı kaydetmek iyi olur bu ayrım ilk bakışta önemsiz görünse de yorumları oldukça etkiler. Nefesi ağızdan bırakırken burun yoluyla hafifçe çıkarmak retrohale denemesidir örneğin hafif bir soluk aromayı daha zengin açar. Romeo y julieta short churchills benzeri kremsi bir robusto bu denemede koku tarafını net gösterir ayrıca burun tıkalıyken denenen değerlendirmeler güvenilir sayılmaz. Short sports tadım notları benzeri ince bir çubuk ise kuru tonu daha kısa bırakır sert bir nefes de ince tonları örter. Yoğunluk damakta düşük ama koku tarafında yüksek çıkabilir aynı şekilde ağır bir öğünden hemen sonra algı körelir. Bu iki notu karşılaştırmak öğretici olur; İki puanı ayrı yazmak yanılgıyı önler. Acemi tadımcılar açısından ilk adımda burundan algılanan notalara odaklanmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça dil kısmı da ayrıntı vermeye başlar. Farklı aromaları adlandırmayı denemek algıyı güçlendirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Damak doyduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan düşük algılanır ayrıca yemek arasında tadım yapacaksanız bu ayrıntı iyice değer kazanır. Bu yüzden her çubuktan sonra ılık su içmek iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen yoğunluğun olduğu gibi okunmasını sağlar. Wide churchills aroma profili gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su daha uygundur çünkü yorgun bir ağız en güçlü aromayı dahi soluk gösterir. Şekersiz kahve kakao notalarını güçlendirir, tatlı içecek ise onları gölgeler üstelik çok soğuk içecekler dili duyarsızlaştırır hem de aroma algısını azaltır. Puritos serisi aroma profili gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası su ile daha temiz anlaşılır bu yüzden temizlik aşaması ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak karşılaştırmayı korur gerçekten tatlı içecekten sonra baharatlı notalar gerçekte olduğundan güçlü görünür. Doyduktan hemen sonra değerlendirme yapmak doğru olmaz. Kahve ve su haricinde sade çay da kullanılabilir; önemli olan içeceğin sade kalmasıdır. Ağız temizlendikten ardından birkaç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Hızlıca başlanan değerlendirme çoğunlukla hatalı sonuçlanır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk ölçüsünde yanış kısa sürdüğünden aroma dalgalanması daha az bir aralıkta kalır üstelik ilk izlenim bu boylarda hızla kaybolabilir. Dolayısıyla ilk çekişler ile bitiş arasındaki oynamayı görmek özen ister bu sebeple kısa bir ölçü uzun bir puroya göre daha sabırlı izlenmelidir. 20 club sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır böylece yoğunluğu gözlemeyi kolaylaştırır zira her nefesin ağırlığı daha fazladır. Tadımda 20 mini sigarillo benzeri mini ölçü de sedir notasını hızla gösterip sona erer zira geçiş dakikalar değil birkaç çekişte olup biter. Mini ölçülerde iki adet denemek tek denemeden daha güvenilir sonuç sunar bu nedenle sakin ve dengeli çekiş önerilir. Kutu kokusu başlangıçtaki ilk izlenimi belirler bu nedenle not almayı çubuk yanarken değil de hemen bitince denemek kolaylık sağlar. Bunu ayrıca kaydetmek iyidir. Ölçü küçüldükçe aroma ayrıntısı daralır, fakat güç hissi aynı kalabilir. Bu yüzden küçük çubuk değerlendirmelerini puro kayıtlarıyla doğrudan kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bir bölüm kullanmak işe yarar.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Tek seferlik bir tadım aroma gücü konusunda güvenilir bir yargı vermez demek ki her tadım önceki denemenin üzerine eklenir. Ruh hali, ortam ve saat izlenimi etkiler bu alışkanlık birkaç denemeden sonra belirgin fayda verir. Bu yüzden basit bir tadım defteri açmak işe yarar aksi takdirde aynı notalar her seferinde baştan öğrenilir. Yıl dönümü sürümü puro benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında kakao tonu değişiyor mu görülür üstelik aynı ürüne dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. San cristobal bastiones puro gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını gösterir bu da zaman kaybına neden olur. Tarih, puro adı ile puan deftere girilmelidir nitekim en eski kayıtlar ileride okunduğunda şaşırtıcı sapmalar gösterir. Puanlar birbirinden iki puandan fazla sapma varsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçütünüz oturur. Defterde kısa cümleler uzun anlatımlardan daha işlevseldir. Mesela ikinci evre belirgin ahşap tonu gibi bir kayıt yeterli olur. Sonradan okunduğunda net olmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Gövde, dumanın ağızdaki ağırlığını anlatır; yoğunluk ise tatların şiddetidir çünkü bu iki ölçüt aynı doğrultuda hareket etmek mecburiyetinde olmaz. Bu iki kavram sıklıkla birbirinin yerine anılır, hâlbuki ayrı ölçülür bu iki kavramı ayırmak sonuçta daha gerçekçi bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe neye benzer gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sedir notasını belirgin taşıyabilir örneğin ağır bir duman zayıf bir tatla gelebilir. San cristobal la cabaña puro gibi dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla sedir tonunu güçlü tutar kaldı ki ağır bir içim notasız da olabilir. Yani yumuşak dumanlı bir puro yüksek lezzet sunabilir aksi hâl da mümkündür. Farkı görmek için iki puan yazmak işe yarar bu sebeple tek kelimeyle güçlü yazmak yerine ikisini ayrı değerlendirmek önerilir. Gövdeye bakıp aroma gücünü tahmin etmek yanlış sonuç verir. Birbirine yakın dolgunlukta iki çubuk içinde yoğunluk ayrımı aramak ince bir iştir. Bu becerinin ilerlemesi zaman ile düzenli kayıt almayı ister. Sonuçta en iyi ölçüt kişisel tercihiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, aroma izlenimini en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir demek ki en iyi tadım koşulları değiştirmemekle başlar. Nemi düşük bir ortamda çubuk çabuk yanar böylece keskin notalar öne geçer bu nedenle ortam koşullarını da kayda geçirmek yararlıdır. Aşırı nemli havada ise çekiş ağırlaşır hem de aroma bastırılır ısı de tütünün ısınma hızını değiştiren başka bir değişkendir. Tadımda la prado gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın tuttuğu nemi dikkate almak gerekir aksi halde iki ayrı günde çıkan not farkı çubuktan sanılabilir. Magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse fark daha doğru görülür değerlendirme anı seçerken bu etkeni unutmayın. Havalandırma odadaki yabancı kokuları azaltır, parfüm de algıyı şaşırtır hâlbuki asıl etken çoğu zaman ortamdaki nem ya da koku çıkar. Değerlendirmeyi hep aynı odada yapmak en güvenilir yoldur. Kapalı bir odada koku yoğunlaşırsa ikinci çubuğun aroması yanlış algılanabilir. Kapı aralığı sağlamak çoğu zaman yeterlidir. Rüzgar fazla sertse yanış düzeni bozulur.